Bảo tồn giá trị văn hóa tây sơn

Những Món Ngon Bình Định – Phú Yên

Về Bình Định, Phú Yên, du khách xa gần còn được dịp thưởng thức nhiều món ngon xứ Nẫu nức tiếng như nem chợ Huyện, bánh ít lá gai, cơm gà Phú Yên, rượu Bàu Đá,…

Bánh hỏi Diêu Trì

Nếu lần đầu đến với đất võ Bình Định, bạn sẽ nhận ra nơi đây có một món ăn được bán ở khắp các con đường, ngõ hẻm. Đó chính là món bánh hỏi cháo lòng – món ăn sáng đặc trưng của người dân Bình Định. Cháo lòng có lẽ ai cũng biết nhưng bánh hỏi lại là một đặc sản mà không phải du khách nào cũng hiểu rõ. Nhất là món bánh hỏi Diêu Trì – một trong những món ngon xứ Nẫu nổi tiếng, là niềm tự hào của người dân Bình Định.

Diêu Trì vốn là một thị trấn nhỏ tiếp giáp giữa Phú Yên, Bình Định và Quãng Ngãi. Món bánh của địa phương này được xem là một biến thể của bún, được làm từ bột gạo. Tuy nhiên, bánh hỏi khác với bún ở điểm từng sợi bánh mỏng, nhỏ và mềm mại đan cài lại với nhau, tạo nên miếng bánh trắng có bề mặt ươn ướt trông rất hấp dẫn.

Để có được thành phẩm bánh hỏi Diêu Trì ngon chuẩn vị, người thợ phải làm việc khá vất vả. Loại bánh này phải dùng gạo tẻ, loại gạo thơm làm mới ngon. Gạo khi ngâm xong phải xay bằng cối đá và ủ cho khô bớt nước. Gần như mọi công đoạn đều thực hiện thủ công với các vật dụng hỗ trợ truyền thống, không dùng máy móc hay công nghệ hiện đại để làm bánh.

Có lẽ vì thế mà bánh hỏi Diêu Trì nổi tiếng và là đặc sản Bình Định, được nhiều người yêu thích. Bánh hỏi thường ăn kèm với cháo lòng, bên trên bánh được phết thêm một lớp dầu phộng và mỡ hành để bánh không bị dính, khi ăn ngon miệng hơn.

Nem chợ Huyện

Trên cung đường về Tháp Bánh Ít (huyện Tuy Phước, Bình Định), bạn sẽ bắt gặp rất nhiều nơi bán các loại nem chả đặc trưng của người Bình Định. Nổi tiếng nhất là nem chợ Huyện – loại nem mặn được làm từ thịt và nhiều gia vị khác. Với người dân địa phương, đây là món ngon xứ Nẫu khó nơi đâu sánh bằng. Còn với du khách gần xa, đây là món quà mọi người thường chọn mua về để tặng cho người thân, bạn bè.

Nem chợ Huyện tuy không khó làm nhưng để có một chiếc nem ngon chuẩn vị đòi hỏi người thợ làm nem phải dạn dày kinh nghiệm. Nem chỉ ngon khi chọn được loại thịt ngon và pha trộn cùng các gia vị đi kèm với liều lượng hợp lý. Đặc biệt, lá ổi dùng gói nem là loại lá ổi tươi, hái từ vườn về và được lau sạch để giúp hút ẩm tốt cho chiếc nem, giữ nem được lâu.

Xưa kia, nem chợ Huyện chỉ là một loại sản vật địa phương nổi tiếng ở Bình Định. Nhưng hàng chục năm qua, loại nem này được du khách nhiều nơi biết đến và quảng bá. Nhờ đó, tiếng tăm của loại nem này vang xa. Bởi thế mà giờ đây khi về huyện Tuy Phước, bạn như lạc vào một “con đường nem” với những chùm nem lớn treo lủng lẳng trước hiên nhà của người dân.

Món đặc sản Bình Định này có thể ăn cùng bánh tráng, rau sống hoặc ăn vặt cho vui. Nhưng đảm bảo chỉ cần thưởng thức một lần, bạn sẽ thích ngay hương vị chua chua, mặn mặn cùng độ dai ngọt, chắc chắn của từng miếng nem.

Rượu Bàu Đá

Nếu ở Long An có rượu đế Gò Đen, ở Ninh Thuận có rượu nho thì xứ võ Bình Định có món rượu Bàu Đá nức tiếng. Nguồn gốc của loại rượu này xuất phát từ việc người dân huyện An Nhơn lấy nước ở bàu nước tên Bàu Đá để ủ rượu, tạo nên một loại thức uống thơm ngon hấp dẫn. Vì thế, tên gọi rượu Bàu Đá ra đời như một cách khẳng định rằng đây là đặc sản Bình Định mà không nơi nào có được.

Ngày nay, tuy nước ở Bàu Đá đã khô cạn và người dân phải dùng nước giếng để ủ rượu nhưng loại nước uống này vẫn giữ vẹn nguyên hương vị đậm đà, khó nơi nào sánh bằng.

Để cho ra đời một lít rượu Bàu Đá ngon, đậm vị truyền thống, người thợ phải nhiều kinh nghiệm và nắm rõ công thức chọn gạo, quy trình lên men, nguồn nước và cách chưng cất rượu. Toàn bộ quy trình chế biến món ngon xứ Nẫu này đều làm thủ công với các vật dụng gia truyền. Nhờ đó mà rượu thành phẩm có hương vị đặc trưng, không giống với bất kỳ loại rượu công nghiệp nào khác.

Người dân ở làng nghề Bàu Đá cho biết, để có món rượu ngon và giữ được cái hồn riêng, nguồn nước là yếu tố rất quan trọng. Hiện tại, dù nước ở Bàu đã cạn song chất lượng nước giếng ở làng nghề này vẫn vẹn nguyên. Vì thế, muốn mua và thưởng thức rượu Bàu Đá chính gốc, bạn hãy cứ đến làng Cù Lâm, xã Nhơn Lộc, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định và tìm những gia đình có truyền thống nấu rượu lâu năm.

Bánh ít lá gai

Bánh ít lá gai là một trong những đặc sản Bình Định được du khách gần xa mê mẩn. Bởi ai có thể làm ngơ trước một chiếc bánh có vỏ dai mềm, nhân bánh ngọt béo đủ dùng cơ chứ? Ở TP.HCM hay nhiều nơi khác, bánh ít lá gai cũng được bày bán. Tuy nhiên, chỉ có bánh ít chính gốc của người dân Tuy Phước, Bình Định làm ra mới ngon, mới chuẩn vị.

Sở dĩ loại bánh ít này có tên gọi lá gai là vì phần vỏ bánh được làm từ bột gạo và lá gai để có màu xanh lục đậm đặc trưng, không nơi nào có được. Để tạo nên một chiếc bánh thành phẩm đẹp về hình dáng, ngon trong khẩu vị, người thợ phải thực hiện 3 công đoạn. Cụ thể là làm vỏ bánh, nhân bánh và gói bánh. Thật khó để nói khâu nào là quan trọng nhất vì một chiếc bánh ít lá gai chỉ ngon trọn vẹn khi vỏ bánh dai mềm và nhân bánh vừa ngọt, vừa béo lại pha chút bùi bùi khi ăn.

Bởi thế mà những người thợ làm bánh ít lá gai được ví như một nghệ nhân thực thụ với đôi tay khéo léo, với vị giác chuẩn và kinh nghiệm dạn dày. Bằng cảm quan cá nhân, người thợ làm bánh ít sẽ biết cách chọn được loại nếp mới thơm ngon, sẽ biết cách cân đo đong đếm sao cho tỉ lệ giữa đậu xanh, dừa, đường, gia vị…. hài hòa nhất. Từ đó, mới cho ra đời món bánh ít lá gai – một món ngon xứ Nẫu mà khi nhắc đến, ai nấy cũng xuýt xoa muốn thưởng thức ngay.

Nguồn: https://taysontamkiet.net/

You might also like